Sensorische Integratie

Sensorische Integratie is het vermogen van mensen om prikkels vanuit de wereld om ons heen en vanuit ons eigen lichaam op te nemen, te verwerken en de informatie met elkaar te verbinden. De prikkels worden waargenomen door de zintuigen en doorgestuurd naar de hersenen. De zintuigen werken 24 uur per dag. We zijn ons hiervan niet bewust totdat we iets meemaken, wat we ongewoon vinden. Hierbij kunt u denken aan:

De behandeling is vooral bedoeld voor volwassenen met Whiplash Associated Disorder (WAD) en/of Repetitive Strain Injury (RSI), maar is ook toepasbaar bij andere ziektebeelden

 

Voorbeeld:
U fietst door een drukke straat en plotseling komt u terecht bij een stoplicht. Dit stoplicht staat op rood. U ziet dit en weet dat u moet stoppen. De informatie die u ontvangt met betrekking tot het rode licht koppelt u aan stoppen. Het stoppen koppelt u aan het remmen.  Het remmen koppelt u aan het gebruiken van onder andere uw been- en arm/handspieren om de rem in te drukken en van de fiets te stappen als u stilstaat. Al deze informatie die u ontvangt vanuit de omgeving en vanuit uw eigen lichaam krijgt u binnen door uw zintuigen en verbindt u met elkaar om vervolgens op een juiste manier te kunnen reageren. Dit hele proces heet Sensorische Integratie.

 

Zintuigsystemen

De prikkels die op u afkomen worden waargenomen door de zintuigen.

Er zijn 7 verschillende zintuigsystemen:

  • vestibulair (dit betreft het evenwichtsorgaan en geeft informatie over waar het lichaam zich bevindt of beweegt in de ruimte)
  • proprioceptief (informatie vanuit de spieren, gewrichten en pezen over de positie en stand van het lichaam in de ruimte, de beweging van de lichaamsdelen en de mate van aanspanning van de spieren)
  • auditief (horen)
  • visueel (zien)
  • tactiel (voelen)
  • smaak
  • reuk

 

Verstoorde Sensorische Integratie:

Mensen met een post whiplash syndroom hebben vaak problemen met de Sensorische Integratie. Zij zijn moeilijker in staat om de prikkels vanuit zichzelf en hun omgeving op te nemen, te verwerken en de daaruit verkregen informatie met elkaar te verbinden. Vóór het ontstaan van de whiplash kon men van alle prikkels die op ons af komen (licht, geluid, beweging, tast, e.d.) een onderscheid maken tussen prikkels die op dat moment belangrijk zijn; waar we dus iets mee moeten doen en prikkels die minder belangrijk zijn en waar we ons als het ware voor afsluiten. De verwerking van prikkels noemen we registratie. Er kan sprake zijn van onderregistratie en overregistratie. Bij onderregistratie heeft iemand meer prikkels van hetzelfde nodig om ze te kunnen ervaren.

Bij overregistratie worden normale prikkels als te sterk ervaren

Voorbeeld: U bent thuis en ineens gaat de telefoon. Uw kinderen spelen in de woonkamer, de radio staat zacht aan en de zon schijnt fel de woonkamer binnen. U neemt de telefoon op en heeft een familielid aan de lijn die druk vertelt over haar gezellige dagje uit en zij wil graag met u een afspraak maken om met z’n allen te gaan uit eten. Ondanks dat u uw kinderen ziet bewegen, zacht de radio hoort en de zon schijnt kunt u zich goed concentreren op het telefoongesprek. U kunt alles volgen en onthoudt wat zij u vertelt en nadat u opgelegd hebt loopt u naar de keuken om de datum van het etentje op de kalender te noteren. Met andere woorden: u richt uw aandacht op het gesprek en sluit zich zo lang dat nodig is als het ware af voor alle andere prikkels om u heen.

 

De klachten

Doordat de prikkels allemaal tegelijk binnenkomen en de filter, die bepaalt wat belangrijk en wat minder belangrijk is, niet goed functioneert kunnen er allerlei vervelende klachten ontstaan:

  • duizeligheid
  • flauwvallen
  • evenwichtsproblemen
  • misselijkheid
  • braken
  • transpireren
  • moeite met zien (bijvoorbeeld wazig zien, vlekken voor de ogen, dubbel zien)
  • gevoelig voor licht
  • extreme vermoeidheid
  • slaperigheid
  • wegzakken van de aandacht/alertheid
  • tintelingen in armen en/of handen en/of benen
  • probleem met dubbeltaken

Deze klachten kunnen het dagelijks leven van u zeer onaangenaam maken. De klachten kunnen in allerlei situaties ontstaan. Zeker op momenten dat veel prikkels samenkomen zullen de klachten heviger zijn.

De gevolgen voor het dagelijkse handelen

In het dagelijkse leven zult u merken dat u zoveel energie en aandacht nodig heeft voor het verwerken van de prikkels die op u afkomen dat het moeilijker is om energie en aandacht vrij te maken voor andere zaken. Zo zou u bijvoorbeeld de volgende gevolgen kunnen merken:

  • Moeite met het behouden van het evenwicht
  • Moeilijker communiceren doordat u niet op woorden kunt komen of moeilijker kunt articuleren
  • Minder gebaren maken tijdens het spreken en eventueel verminderde mimiek
  • Moeite met het sturen van de beweging waardoor u soms botst, voorwerpen omstoot of spontaan uit de handen laat vallen
  • Moeite met lezen (concentratie, onthouden en bijvoorbeeld dat de letters voor uw ogen dansen)
  • Moeite met schrijven of gebruik maken van de computer
  • Moeilijker de aandacht erbij kunnen houden, soms zodanig dat u er als het ware niet helemaal bij bent
  • Moeite met onthouden
  • Moeite met slapen (het gevoel alsof het bed deint, alsof u dronken bent)
  • Moeite om nieuwe dingen aan te leren
  • Problemen met dubbeltaken
  • Problemen met televisie kijken
  • Veranderde eetlust of eetpatroon
  • Sneller emotioneel zijn

Daarnaast zullen de klachten veel van u vergen waardoor er nog minder energie is om u tot activiteiten aan te zetten.

Doel van de therapie

Door veelvuldige training treedt gewenning op waardoor u de prikkels weer beter kunt verwerken. Door middel van het trainen van de prikkelverwerking wordt getracht de klachten te verminderen, al gaan de klachten niet (geheel) weg. U zult merken dat u beter kunt functioneren in het dagelijkse leven.

Duur van de behandeling

De totale therapieduur zal, afhankelijk van de mate van uw klachten en beperkingen in het dagelijkse leven een duur hebben van ongeveer 2 – 9 maanden.

Verwijzing: via huisarts, revalidatiearts of bedrijfsarts

Vergoeding: Uw Zorgverzekeraar vergoedt in het totaal 10 uur ergotherapie behandeling per jaar.

Download hier de folder Sensorische Intergratie